Cvijeta Zuzorić: lepota kao večna inspiracija

Dubrovnik je od davnina važio za središte kulture Mediterana. Istorija ovog grada bogata je pričama o umetnosti i kulturi. Jedna priča na koju su Dubrovčani itekako ponosni je priča o Cvijeti Zuzorić, prelepoj plemkinji i pesnikinji, ali i velikoj inspiraciji umetnika 16. i 17. veka

    Kako istorija svedoči, bila je najlepša žena svog vremena i predmet obožavanja u krugu umetnika. Rođena je 1552. godine u Dubrovniku, kao jedna od pet kćerki Marine Radaljević i Frane Zuzorija, poznate trgovačke porodice. Školovala se u Ankoni, najvećem gradu pokrajne Marke, gde je boravila kod sestre Nike Zuzorić. Sa 18 godina (1570.) udala se za firentinskog plemića, Bartolomea Pescionija, s kojim se iste godine vratila u rodni Dubrovnik, nakon što je Pescioni postao konzul.

Godine 1583. odlazi iz Dubrovnika i njen povratak u Italiju obeležava i nestanak svih njenih pesama zbog kojih se njeno ime slavilo. Istorija o njoj je ušuškana u zapise njenih obožavatelja, koji su bili očarani njenom lepotom. Duboku starost je dočekala u Ankoni, gde je i preminula 1648. godine. Bila je sahranjena u crkvi San Francisco ad alto, sa koje je sklonjena nadgrobna ploča, pa se ni dan danas ne zna gde joj je grob.

Muza

Cvijeta je ostavila trag ne samo u kulturi Dubrovnika, već i u Italiji. Bila je predmet obožavanja u krugu pesnika okupljenih u Akademiji složnih (Accademia degli Concordi). Opčinjenost njom su u reči i stihove pretočili, između ostalih, Dinko Zlatarić - dubrovački renesansni pesnik, Miho Bunić, Miho Monaldi, Dinko Ranjina i Nikola Gučetić. Torkvato Taso, italijanski pesnik i autor epa ,,Oslobođeni Jerusalim’’ je posvetio Cvijeti tri soneta i pet madrigala. Nikola Gučetić sastavio je o njoj Dialogo della Bellezza detto Antos i Dialogo d’Amore detto Antos, koja su objavljena u Veneciji krajem 16. veka.

Nikola Gučetić 1584. godine objavljuje delo ,,Discorsi sopra le Metheore d’Aristotele’’. Kao predgovor ovom delu, njegova supruga, Marija Gundulić Gucić sastavlja prvi feministički članak na ovim prostorima u kome ,,brani’’ Cvijetinu lepotu od zavidnika „jer poseduje one retke vrline koje mogu krasiti jednu ženu i pokazati savršenost ženskog pola“. Vlasti su zabranile ove izdanje, međutim u Veneciji, nekoliko godina kasnije, izlazi novo, s tim što je Marijin članak skraćen tj. izostavljen je ,,napad’’ na one koji su Cvijeti javno zavideli i deklarisali se za njene protivnike.

Paviljon Cvijete Zuzorić

Beogradski Kalemegdan čuva zdanje posvećeno umetnosti koje nosi ime Cvijete Zuzorić. Paviljon za umetničke izložbe projektovao je arhitekta Branislav Kojić 1925. godine. Osnovalo ga je 1928. godine Udruženje prijatelja umetnosti u Beogradu, na inicijativu Branislava Nušića. Udruženje likovnih umetnika Srbije, broji oko dve hiljade članova i najznačajnije je udruženje umetnika kod nas. Osnovano je 1919, ali je nastavilo misiju prvog profesionalnog ,,Udruženja srpskih umetnika za plastične umetnosti i muziku". Udruženje danas u dva galerijska prostora godišnje organizuje preko 50 izložbi i drugih kulturnih manifestacija. U paviljonu se danas izlažu umetnička dela likovnih grupa, ali i dela stranog umetničkog sveta. Paviljon Cvijete Zuzorić biće domaćin Prvom međunarodnom trijenalu grafike, koji će se održati od 1. do 30. juna 2011. godine.

Ideal

Renesansa je slavila večiti ideal, ideal lepote. Nijedna pesnikinja u vekovima za nama nije budila toliku pažnju i pesnicima davala ono čemu i sami teže, nepresušnu inspiraciju. Dubrovniku je, kako svojom fizičkom lepotom, tako i svojim duhom i obrazovanjem stečenim u Italiji, udahnula svest o lepoti kakvu Dubrovčani do tada nisu poznavali. Menjala ga je svojom pojavom i postupcima, svojom romantičnom i poetskom ličnošću.

Godine za nama su ostavile strast o Cvijeti u napisanim rečima i u dva dostupna portreta kojima se umetnici i poštovaoci i dalje dive. Mnogi od njih smatraju da su to možda i njena dva autoportreta. To ne bi trebalo da začudi, jer je bila obrazovana i vešta. Jedna je od najpoznatijih pesnikinja u istoriji književnosti na našim prostorima, iako iza sebe nije ostavila nijedan stih. Cvijeta živi kroz priče o njoj i njenoj lepoti i danas, u vremenu koje slavi ideale koji se ne mogu porediti sa onim za koji je Cvijeta Zuzorić bila sinonim.

Paviljon Cvijete Zuzorić biće domaćin Prvom međunarodnom trijenalu grafike, koji će se održati od 1. do 30. juna 2011. godine.

U FOKUSU  PRIČA SE DA  KULTURA  UMETNOST  FOTOGRAFIJA  FILM  POZORIŠTE  KNJIŽEVNOST  MUZIKA  ARHITEKTURA  DIZAJN  ENTERIJER  TERAPIJA STANOVANJA  MODA  STRIP  HIGIJENA UMA  RIZNICA  STIL  AUTO  ASTRO  KREATIVNI DNEVNIK

RiznicaTREASURY

Autor: Jovana Katić