Pop Art

Kontroverzni umetnički pravac, koji obeležava američku masovnu kulturu, od samog početka do danas izaziva brojne rasprave o svojoj artističkoj vrednosti. Da li pop art krije umetničku poruku i da li poseduje umetničke elemente ili predstavlja bezvredni zavodljivi miks veselih boja koje svako može izvesti

 Vizuelni umetnički pokret javio se sredinom pedesetih godina prošlog veka u Velikoj Britaniji, a zatim u Sjedinjenim Američkim Državama krajem pedesetih godina. Međutim, smatra se da je pop art iznad svega američka pojava i vezuje se za američku kulturu.

Razlog za to je verovatno zato što je britanski pop art na neki način širio američki način života u popularnoj kulturi. Britanski pop art se razvijao u periodu između 1953. i 1958. godine. Ričard Hemilton je organizovao prvu izložbu ovog pravca 1955. godine pod nazivom “Čovek, mašina, pokret”. Britanska verzija pop arta je povezana sa tehnološkim temama i idealima tehno-umetnosti. A pored toga, razlikuje se od američke interpretacije po ekspresivno-kritičkoj noti, koja nije bila izražena u američkom pop artu. U Evropi je pop art okarakterisan doslovno kao američki uticaj i težnja ka stvaranju nove umetnosti urbanog i potrošačkog društva visokog modernizma i često je radikalno kritikovan.

American dream

Pop art je zasnovan na prikazivanju, izražavanju i upotrebi objekta, simbola, vrednosti i značenja masovnog, potrošačkog i poznoindustrijskog zapadnog društva. Termin “pop art” se pripisuje likovnom kritičaru Lovrensu Aloveju koji je upotrebio ovaj termin misleći na proizvode masovnihh medija, a ne na umetnička dela čiji su izvori u masovnoj kulturi. Ali već od ranih šezdesetih godina “pop art” se odnosi na visoku umetnost koja za motiv, temu i sadržaj uzima potrošačku popularnu i masovnu umetnost i kulturu.

Šezdesete godine su bile izrazito plodne za razvoj pop arta u Sjedinjenim Američkim Državama. Američki umetnici bili su u potrazi za dramatičnim stilovima koji bi odvojili umetnost od dobrog dizajna i pametno reklamiranog proizvoda. Njujoršku pop art scenu određuje rad Warhola, Lichtensteina, Wesselmana, Rosenquista, Oldenburga i drugih. Rad Roya Lihtenštajna kroz parodiju verovatno najbolje definiše osnovu pop arta. Služio se kopiranjem stripova, karikatura i novinskih fotografija kao medijumom masovne komunikacije. Njegove slike su apstraktne iako prikazuju ljudsku figuru i narativne scene. Tačkastom strukturom površine slike, on imitira raster-tačke novinske fotografiije. Taj postupak je istovremeno hladno reproduktivan i parodijski. Recimo, slikom Žena sa cvetnim šeširom (1963), on parodira Pikasov postkubistički stil.

Umetnička fabrika

Endi Vorhol je ipak najzaslužniji za razvoj pop umetnosti i kulture. Njegovi najprepoznatljiviji radovi predstavljaju predmete masovne potrošnje, predmete koje koristi srednja društvena klasa: konzerva za paradajz, banana, boca Koka Kole i slika Merlin Monro. Vorhol je od ilustratora prerastao u jednog od najpoznatijih umetnika Amerike zahvaljujući svom predanom i originalnom umetničkom angažovanju. 1963. otvara atelje “The Factory” i oko sebe je skupio slikare, pisce, muzičare i poznate undergraund ličnosti. Tada je počeo da se bavi štampom na tkanini, u serijama i na taj način je postigao ne samo da se bavi umetnošću masovne proizvodnje, već i da sama umetnost postane masovni produkt. Vorhol je napravio revoluciju u umetnosti i njegov rad je od tada postao vrlo popularan, ali i kontroverzan.

Kalifornijski pop art karakteriše asambalažna, konceptualna i sirova ikonografija dela. Umetnici Kalifornije ( Al Bengston, Ruscha, Goode, Thiebaud, Ramos i Kienholz) koriste ikonografiju holivudskog star sistema, neonski prostor i elemente supkulture. Rašino slikarstvo je započelo sa tematizacijom reklama da bi se razvilo do velikih slika i ikona pop arta kroz predstave praznih benzinskih pumpi i drugih urbanih prostora. Pojava natpisa i teksta u njegovim slikama daje konceptualnu dimenziju koja će ga odvesti ka fotografsko-tekstualnim radovima sredinom šezdesetih godina.

Pop art pokret je pokušao da da kritiku demokratizaciji umetnosti, istovremeno predstavljajući repliku na popularnu kulturu: reklamne plakate, naučnu fantastiku, masovne medije, potrošačke proizvode i navike i sve one scene savremene svakodnevnice koje se smatraju anti-estetskim.  Tim putem, umetnici pop arta pozajmljuju popularne proizvodne ambleme, žive ikone društva i sve ostale sadržaje svojstvene modernom čoveku i predstavljaju ih u potpuno novom estetskom stilu, vešto skrivajući svoju poruku.

Konačno, moderni umetnički pravci su mnogo više otvoreni za različita tumačenja, perspektive i kritike, jer savremena umetnost nije namenjena isključivo dvoru i građanskoj eliti, nego upravo masi, zemaljskoj populaciji, običnim ljudima.

Autor: Aleksandra Janković

U FOKUSU  PRIČA SE DA  KULTURA  UMETNOST  FOTOGRAFIJA  FILM  POZORIŠTE  KNJIŽEVNOST  MUZIKA  ARHITEKTURA  DIZAJN  ENTERIJER  TERAPIJA STANOVANJA  MODA  STRIP  HIGIJENA UMA  RIZNICA  STIL  AUTO  ASTRO  KREATIVNI DNEVNIK

UmetnostART